Identiteit
en Karaktervorming door Ton Verdam
Als we het willen hebben over karaktervorming bij het kind,
dan raken we daarmee ook de kern van zijn of haar identiteit. Jonge mensen
hebben voorbeelden nodig in het leven waaraan zij zich kunnen spiegelen. Wij
zijn daarbij vaak gericht op de in het oog springende voorbeelden zoals Billy
Graham, of, wat mijn vader me altijd voorhield, wees als een ridder. Dat sprak
mij wel aan omdat in mijn jonge jaren ridders als Ivanhoe en het riddertje
spelen erg populair waren. Maar eigentijdse voorbeelden hebben het nadeel dat
zij ondergeschikt aan de tijd waarin we leven. Wat echter niet veranderd is het
Woord van God. Ook daarin staan voorbeelden waar we identiteit en
karaktereigenschappen aan kunnen ontlenen. Alleen zijn deze vaak niet zo voor
de hand liggend. Ze komen meestal uit de natuur rondom ons. De natuur is
namelijk niet zo erg aan verandering onderhevig als eigentijdse zaken als film-
of popidolen of televisieseries. Je moet er soms wat dieper naar graven, maar
ook dat is karaktervormend. Als je ergens moeite voor moet doen heeft dat meer
waarde dan de instant-zaken waar de gemakzuchtige mens mee wordt verleid.
Als je jonge mensen voor houdt dat ze niets zijn, nog minder
dan een worm, dan is dat op het eerste gezicht niet erg opbeurend. Je zou er
zelfs nog bijbelteksten bij kunnen slepen om je punt duidelijk te maken.
Job
254 Hoe zou dan een mens rechtvaardig
zijn bij God, of hoe zou hij rein zijn, die uit een vrouw geboren is?... 6
hoeveel te minder de sterveling, een made, het mensenkind, een worm?
Psa
22:6 Maar ik ben een worm en geen man,
een smaad voor de mensen en veracht door het volk.
Een worm is echter belangrijker dan je denkt… Ze leven 1,5
meter diep inder de grond. Het wereldrecord ligt op ongeveer 8 meter. Een gewone
regenworm? Niks gewoon. Sommige soortgenoten in australie kunnen wel 3 meter
worden met 3 cm doorsnee. Hun taak is de aarde los te woelen en mest te maken.
Als er een spleetje is wurmen ze zich erdoorheen zonder schop of graafmachine
maar door gewoon hun turbo-kopje als een soort wig te gebruiken. Is de grond te
hard dan spugen ze er eerst op zodat de grond zacht wordt en eten de grond
gewoon op. Ze eten ook bladeren en andere organische stoffen, deze gaan door de
darmen en produceren humus. 100 kg humus per 24 uur zo’n 40 ton per jaar. In de
huidplooien zitten borsteltjes verborgen die uit kunnen klappen om ze te
verankeren in de grond om zich zo voort te bewegen. Maar wat nu zo bijzonder
is: God heeft hun genen zo geprogrammeerd dat als ze een mol tegenkomen die hen
de staart afbijt, dat deze gewoon weer aangroeit. Hoe weet je nu waar de kop en
de staart zitten. In de kop zit een soort lichtgevoelige plek. Omdat de wormen
onder de grond leven hoeven ze niets te zien maar moeten ze wel weten wanneer ze
boven de grond zijn. Maar ook als
meneer de mol er per ongeluk een kop afbijt groeit die gewoon weer aan!!! Zelfs
voor vissers hoeven ze niet bang te zijn want ze kunnen ongeveer 100 dagen
onder water blijven!!!
Je ziet dat zelfs zoiets eenvoudigs als een worm bijzondere
gaven heeft en een belangrijke functie voor de vruchtbaarheid van deze aarde.
Als onze Schepper een worm al zo heeft toegerust om zijn belangrijke werk te
doen hoeveel te meer de mens die naar Zijn beeld en gelijkenis is geschapen!
Jesaja 61:14 gaat ook over wormen. Deze tekst is een prima
uitgangspunt om jonge mensen die last hebben van minderwaardigheid en angst te
wijzen op de Heer die hen wil helpen in hun ontwikkeling. Het wormpje Jacob
werd een volkje Israel. “Vrees niet, gij
wormpje Jakob, gij volkje Israel! Ik ben het, die u help, luidt het woord des
HEREN, en uw Verlosser is de Heilige Israels’’.
Zo winnen voorbeelden uit de natuur aan betekenis en kunnen
een voorbeeld worden bij de vorming van jonge mensen. Als op scholen op deze
manier natuurkunde of biologie wordt gegeven wordt de vorming van de leerling
een toegevoegde waarde op onze scholen.
Ton Verdam